آنها را مشاهده كنند . اين موضوع ممكن است راست باشد يا نباشد . ) ديگر از جنبه‌هاى برجسته مشهد دو خيابان آن به نام بالا خيابان و پايين خيابان است كه به حرم منتهى مىشود و تقريبا چهارصد متر از خاك مقدس مشهد را اشغال كرده ؛ اين خيابانها اكنون به صورت مأيوس كننده‌ترين مناظر درآمده است . معروف است كه اين خيابانها در سابق مانند پل گالاتا « 1 » واقع در استانبول بوده است كه يكى از جاهاى بسيار زيبا و ديدنى مشرق زمين به شمار مىرود . زمانى تنوع البسه و رنگها و وجود مليتهاى مختلف مانند اعراب بدوى ، افغانى ، قفقازى ، ترك و تاتار ، شاهزادگانى كه با جامه‌هاى فاخر و زوار تهديست با جامه‌هاى ژنده ، دراويش و گدايان ، به اين خيابانها مناظر جالبى مىدادند . ولى اكنون كه ايرانيان لباس خود را تبديل به لباس اروپاييان كرده و كلاه پهلوى بر سر نهاده‌اند اين منظره را ديگر نمىتوان ديد . نهرى كه از وسط خيابان مىگذرد اكنون به صورت آب كثيفى درآمده كه باقىماندهء غذاى روز در سطح آن شناور است . نبايد تصور كرد كه زوار تنها با زندگى زوارى و مظهر مرگ سروكار دارند . مشهد شهرى بسيار باروح است و قسمت تازه‌ساز و جديد آن بسرعت پوششى از تمدن مغرب‌زمين را به خود مىگيرد . محدوديتهاى مذهبى در كليهء نقاط مشهد وجود ندارد . مشهد داراى چندين خيابان جديد است كه دكانداران آن كالاهاى ساخت چكوسلواكى و روسيه را در جعبه آيينه‌هاى خود به معرض نمايش گذاشته‌اند . در اين خيابانها حتى فرنگيهايى كه ظاهرى عجيب و غريب دارند مىتوانند با آزادى كامل رفت و آمد كنند . زوار تنها و غمگين نمىباشند ، چه در مدت اقامت خود در شهر مقدس مشهد مىتوانند ازدواج كنند و هر وقت پول آنها تمام شد زوجهء موقتى خود را طلاق گويند و او را در سايهء مرحمت و لطف مشهد رها كنند و به ديار خود رهسپار شوند . اين زوجه موقتى « صيغه » ناميده مىشود و اين نوع ازدواج در مقابل پرداخت وجهى اندك براى مدتى از يك تا نود و نه سال مشروع است و روحانيان آن را جايز شمرده‌اند . امر طلاق در ايران بسرعت انجام مىگيرد و موارد آن بسيار است . بعضى از زنان ترجيح مىدهند كه صيغه باشند تا زن عقدى ، چون پس از جارى شدن صيغهء عقد نقض آن مشكل است . همچنين نبايد تصور كرد كه زندگانى بازرگانان شهرى فقط در اطراف حرم مىگذرد . چه ،

--> ( 1 ) . Galata